پلنگان روستایی زیبا اما فراموش شده
اينجا نه مانند شمال و شيراز نامدار است و نه مثل پايتخت پر اتفاق. همين
دليل خوبي است براي رفتن به ميان دل مردماني پرابهت. به آن «پالنگان»
ميگويند. نزديك كامياران است. حتما ميدانيد كجاي نقشه قرار ميگيرد.
روستاي پالنگان در دهستان ژاورود، غرب
كامياران در دره تنگيور در استان كردستان است. براي وجه تسميه نامش دو
معني قائلند. نخست پالنگان در ابتدا پلنگان بوده به معني زيستگاه پلنگ و
ديگر آن كه پال در زبان كردي و محلي به معني تكيه دادن است.
عادت همه شده زماني كه معماري پلكاني را
ميشنوند نام و سيماي ماسوله را به ياد ميآورند، اما پالنگان نيز معماري
پلكاني دارد. حياط هر خانه پشتبام همسايه مهربان اوست.
خانههاي اينجا به طور كلي با مصالح بومي
بويژه سنگ بنا نهاده شده است. رسمي است كه از كهن تا به امروز نسل در نسل
دانش آن منتقل شده است. تمام خانههاي اين روستا به طريق سنگچين ساخته
شدهاند..
در اينجا قامت سخت و مقاوم كوه را با متانت
تراش ميدهند و در فضاي ايجاد شده، سنگهاي كنده شده، به صورت خشكهچين
توسط استادان چيرهدست روي هم بنا ميشوند و نتيجه كار خانهاي ميشود آرام
و چشمنواز، به رنگ كوه كه تنها كمي تغيير فرم داده است.
خانههاي شگفتانگيز

دست نامهربان تاريخ بر سر قلعه
در 800 متري روستا، كنار چشمههاي پر آب كه
مقداري چنگال خشكسالي نيز بر رخسارش هويداست، قلعه پالنگان ديده ميشود.
مكان هزار اتفاق و رخداد. در اين قلعه شما ميتوانيد بقاياي اتاقها،
آتشكدهها و پلهاي قديمي را ببينيد و لذت ببريد .
قدمت آن به گواه اهل فن به پيش از اسلام
ميرسد. باستانشناسان وجود يك لنگه دروازه از يك تخته سنگ بزرگ و پلهاي
ساخته شده روي رودخانه را دليل بر مدعاي خود ذكر ميكنند.
مؤلف «تحفه ناصري» قلعه را تا مدتها محل
زندگي و اسكان امراي «كلهر» عنوان ميكند. پس از آن خاندان اردلان ساكنان
پيشين را از خانه ميرانند و خود رحل اقامت افكندند. پس از آن قلعه پالنگان
در سال 594 شمسي ميزبان خاندان اردلان بود. پس از 472 سال زندگي آنها، اين
مسافران دنيوي خانه را ويرانه كردند و به سراي ديگر رخت بربستند.
اين قلعه تا حدود قرن دهم هجريقمري آباد
بود. با وجود اين از تاريخ ساخت آن اطلاعي در دست نيست. شايد هم پژوهشي
بايسته در خور قلعه صورت نگرفته است.
بيشك به دليل موقعيت استراتژيكي اين قلعه،
در قرنهاي پيش، يكي از قلعههاي مهم و غيرقابل دسترس بوده است. در سال
1046 هـجري قمري به دستور «شاهصفي» قلعه پلنگان به دليل سختي مكان و
صعبالعبور بودن آن خراب و ويران ميشود.
روستا در گذر زمان
پالنگان حدود هزار نفر جمعيت دارد. هر فرد اين روستا از حمايت تمام اهالي در ناملايمات سخت روزگار برخوردار است.
پالنگان تاريخي طولاني دارد، چندين بار ويران
شده و ديگر بار از نو سنگ بر سنگ نهاده شده است. در حال حاضر روستاي فعلي
در يك يا 2 كيلومتري پلنگان قديم ساخته شده است و حدود 500 سال عمر دارد.
البته در انتهاي رودخانه در مكاني به نام
زينانه، حجاري و سنگنوشتهاي وجود دارد كه حكايت از زمان دورتري دارد، به
طوري كه تا به حال نتوانستهاند متن آن را ترجمه كنند.
آنچه بيشتر سيماي روستا را دلنواز كرده است،
رودي است خروشان به نام تنگيور كه روستا را دو نيم كرده است. اين رود از
حدود 20 چشمه شكل گرفته است و به همين دليل آب رودخانه را گوارا و زلال
كرده است. رودخانه پس از طي چند كيلومتر در بستر رود سيروان جاري ميشود.
روستاي پالنگان گورستاني قديمي دارد كه نبايد
ديدن آن را از دست داد. در اين آرامگاه ابدي چند سنگ قبر با خط كوفي مربوط
به قرن ششم و هفتم وجود دارد.
آن گونه كه ميگويند مردمان فعلي از نسل
ساكنان قديمي و اوليه پالنگان نيستند. ساكنان فعلي پس از يك دوره ويران شدن
آبادي اقدام به احياي آنجا كردند. در تمام مراحل زندگي و مناسبتهاي مختلف
آيينهاي ويژهاي اجرا ميشود كه براي گردشگران بسيار ديدني و جذاب است.
هنگامي كه مردم روستا در بهار سوداي كوچ ميكنند بر ارتفاع كوه، كلي مراسم
سنتي بهجاي ميآورند؛ مثل موسيقي گريان، چپله و سياچمانه.
گرچه اين روستا را براي مسافرت در چهار فصل
مناسب ميدانند، اما زمستانش سخت برفي است. با وجود اين گردشگران حرفهاي و
دوستداران طبيعت زمستانش را به ديگران توصيه ميكنند. ..
============================
نقل از کبوتر آواره
http://iranianbaran.papai.ir/2010/11/10/روستای-پلنگان-غرب-ایران
♣ نوشته شده توسط عیسی آذرگر در جمعه نوزدهم آذر 1389 و ساعت
12:37 |